DRUKUJ
WYJAŚNIENIA  NIEKTÓRYCH  TERMINÓW

Hodowcy holenderscy chcą posiadać takie krowy, które są zdolne przez długi czas produkować duże ilości mleka o dobrym składzie, a zwłaszcza wysokim procencie białka. Z tego powodu kładą oni duży nacisk nie tylko na ich potencjał produkcyjny, ale  także  na  cechy  użytkowe,  mające   korzystny   wpływ   na   długowieczność i sprawność produkcyjną krów. W holenderskim systemie oceny podchodzi się do typu i budowy zwierząt w sposób ekonomiczny - oznacza to, że celem hodowlanym jest "eksterier praktyczny", zapewniający krowie maksymalą sprawność, a hodowcy maksymalny zysk.

Poniżej podajemy wyjaśnienie niektórych terminów i skrótów, zamieszczonych na kartach wycen buhajów.

NVI - W kwietniu 2013 r. wprowadzono zmiany w budowie indeksu hodowlanego NVI, obowiązującego w Holandii od 2007 r. Po raz kolejny zmniejszeniu uległa część produkcyjna (tj. indeks INET), z dotychczasowych 33 do 26 procent. Tym samym swój udział w indeksie NVI zwiększyły cechy pokrojowe (wymię, nogi) i cechy związane ze zdrowiem i długowiecznością krów. Jest to stała już tendencja, nie tylko w Holandii, ale i w wielu innych krajach na świecie, przodujących w hodowli bydła mlecznego. Świadczy ona o tym, że potencjał produkcyjny krów holsztyńsko-fryzyjskich jest już olbrzymi - jego wykorzystanie ograniczone jest przez żywienie, warunki utrzymania i błędy w zarządzaniu stadem. Coraz większego znaczenia dla ekonomiki produkcji mleka zaczynają natomiast nabierać zdrowie i długowieczność krów, co znalazło swoje odbicie w aktualnej budowie indeksu NVI - został on przedstawiony graficznie na diagramie poniżej. Nową wartością wprowadzoną do NVI jest indeks urodzeniowy - składają się na niego: łatwość wycieleń po buhaju, łatwość wycieleń córek buhaja, żywotność cieląt urodzonych po buhaju i żywotność cieląt urodzonych przez córki buhaja.




Pełna formuła kalkulacyjna indeksu NVI przedstawia się następująco:


NVI = 0,35 x Inet + 0,09 x długowieczność + 5,2 x (zdrowotność wymienia - 100) + 5,2 x (płodność córek - 100) + 5,2 x (wymię - 100) + 6 x (nogi i racice - 100) + 2 x (indeks urodzeniowy - 100)

INET - indeks produkcyjny
Filozofią holenderskiej hodowli bydła mlecznego jest wyprodukowanie jak największej ilości suchej masy, tj. białka i tłuszczu, w jak najmniejszej ilości wody. Oddaje to w pełni stosowane od ponad 20 lat w Holandii indeks produkcyjny INET, któego aktualny wzór przedstawia się następująco:

INET= -0,03 x kg mleka + 2,2 x kg tłuszczu + 5,0 x kg białka

Widać wyraźnie, że najważniejszą cechą, preferowaną przez hodowców holenderskich, jest produkcja białka - ta cecha ma najwyższą wagę ekonomiczną. Niepożądana jest natomiast nadmierna produkcja mleka - wzrost wydajności łączy się najczęściej z problemami zdrowotnymi krów (rozród, mastitis) i skracaniem długości ich użytkowania. Dlatego przewaga w kilogramach mleka w indeksie INET ma wartość ujemną (-0,03). Córki buhajów holenderskich rasy holsztyńsko-fryzyjskiej produkują przeciętnie 10-11 tysięcy kg mleka w laktacji 305-cio dniowej, o średniej zawartości białka 3,3-3,6 % (krowy starsze, bez pierwiastek).


Lgv, tj. „Longevity” - (ang. długowieczność) - jest to faktyczna długość użytkowania krowy od pierwszego wycielenia do wybrakowania. Wartość hodowlana „Longevity” (Lgv) przedstawiana jest w dniach ze średnią 0 i odchyleniem standardowym 270 dni. Oznacza to, że buhaj z wartością hodowlaną dla długowieczności ponad 270 dni będzie klasyfikowany jako dobry, a buhaj który osiągnie wynik wyższy niż 400 dni – jako bardzo dobry (wartość 400 oznacza, że córki takiego buhaja będą użytkowane średnio o 200 dni dłużej, niż wynosi przeciętna wartość w populacji holenderskiej). Dla młodych buhajów prognozowana długość użytkowania córek określana jest z wykorzystaniem informacji o szacowanych wartościach hodowlanych dla ich budowy i pokroju.

RF (skrót z jęz. ang. Red Factor) - oznacza, że buhaj czarno-biały jest ukrytym nosicielem genu czerwonego umaszczenia. Jego potomstwo może więc być czarno-białe lub czerwono-białe, w zależności od genotypu matki (tzn. w zależności od tego, czy krowa jest również nosicielem genu czerwonego umaszczenia).

CECHY FUNKCJONALNE
Łatwość wycieleń - wartość średnia wynosi 100, z odchyleniem standardowym równym 4. Jeśli wskaźnik przekracza 100, to cielęta po takim buhaju rodzą się z mniejszymi problemami okołoporodowymi niż to jest przeciętnie. Buhaje posiadające wskaźnik 101 lub wyższy dają łatwe wycielenia - można nimi kryć jałówki. W przypadku buhajów genomowych ze względów bezpieczeństwa (mniejsza wiarygodność wyceny) wskaźnik ten dla jałówek podnosi się do 103.
Szybkość doju - wartość średnia wynosi 100. Im wartość wskaźnika jest większa, tym szybkość oddawania mleka przez krowy - córki danego buhaja jest również większa.
Zdrowotność wymienia - wartość średnia wynosi 100. Jeśli wskaźnik przekracza 100, córki danego buhaja wyróżniają się wymionami zdrowszymi niż ich rówieśnice.


Dla osób nie znających języka angielskiego przygotowaliśmy także słowniczek terminów, używanych w angielsko-języcznych wersjach katalogów buhajów .
By z niego skorzystać - kliknij na zamieszczoną powyżej ikonkę "Słownik".