DRUKUJ     


HOLENDERSKA HODOWLA

        Kolebką pochodzenia użytkowanego dzisiaj powszechnie na świecie bydła czarno-białego jest Fryzja, leżąca w większej części w Holandii. Większość liczących się europejskich populacji powstała właśnie pod wpływem bydła fryzyjskiego, importowanego przede wszystkim z tego kraju. Również polskie bydło czarno-białe zostało wytworzone w wyniku krzyżowania miejscowego bydła z bydłem fryzyjskim (pochodzącym po części także z Niemiec), a historia tego procesu liczy przynajmniej sto kilkadziesiąt   lat.  W  okresie  pierwszych   trzy-

dziestu lat po drugiej wojnie światowej doskonalenie populacji bydła mlecznego w Polsce też odbywało się  głównie poprzez  import  materiału  hodowlanego z Holandii – tylko w latach 1960 - 1975 zakupiono z tego kraju około 660 buhajów fryzyjskich o wysokiej wartości hodowlanej. Holenderskie mleko już wówczas wyróżniało się w Europie najwyższą zawartością suchej masy, dlatego efektem tych zakupów był bardzo znaczący wzrost procentowej zawartości tłuszczu i białka również w mleku krów w Polsce.
        Swoją historię ma także podróż „holenderek” za ocean. Wyjeżdżający do Ameryki osadnicy holenderscy zabierali je ze sobą już w siedemnastym wieku i proces ten trwał nieprzerwanie przez 250 lat. Duże ilości bydła holenderskiego zostały też sprowadzone do Stanów Zjednoczonych w drugiej połowie XIX w., gdy produkcja mleka na „nowym kontynencie” zaczynała nabierać rozmachu i coraz większego znaczenia. Import ten został wstrzymany dopiero w 1905 roku, gdy w Europie wybuchła epidemia pryszczycy.
        Utworzone do tego czasu w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej pogłowie krów stanowiło podstawę do wyhodowania nowoczesnego typu bydła holsztyńsko-fryzyjskiego. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku hodowcy europejscy szeroko korzystali z osiągnięć hodowli amerykańskiej w celu przekształcenia krów czarno-białych starego typu w nowoczesne bydło o kierunku użytkowania jednostronnie mlecznym. W większości krajów zwrócono jednak dużą uwagę na priorytety bardzo ważne na starym kontynencie (m.in. skład mleka), dlatego bydło europejskie różni się od bydła utrzymywanego na kontynencie amerykańskim. Dzisiaj powrócono, można rzec, do korzeni – znowu, jak kiedyś, większość krajów przodujących w hodowli bydła mlecznego w Europie w znacznym stopniu bazuje na osiągnięciach hodowli holenderskiej, z dorobku Holendrów korzystają również szeroko hodowcy amerykańscy.



Atuty holenderskich krów  mlecznych to:
- wysoka wydajność
- doskonały skład mleka
- coraz większa długowieczność
- wysoka produkcja życiowa



Wzrost wydajności w populacji hodowlanej bydła holsztyńsko- fryzyjskiego w Holandii w okresie ostatnich kilku lat pokazano w tabeli poniżej.

   


Sezon
Krowy hf czarno-białe
Krowy hf czerwono-białe
oceny
dni laktacjimleko kgtłuszcz %białko % dni laktacjimleko kgtłuszcz %białko %
2000/2001
347
9035
4,42
3,47
327
7642
4,55
3,56
2003/2004
351
9268
4,36
3,48
335
7995
4,56
3,55
2004/2005
350
9316
4,39
3,49
334
8171
4,56
3,56
2005/2006
354
9562
4,35
3,49
341
8490
4,54
3,57
2006/2007
356
9705
4,34
3,48
344
8694
4,55
3,57
2007/2008
360
9780
4,31
3,50
348
8804
4,54
3,57
2008/2009
361
9787
4,31
3,49
348
8823
4,53
3,57
2009/2010
357
9778
4,30
3,50
344
8876
4,53
3,58
2010/2011
358
9928
4,32
3,51
347
9079
4,56
3,60
2011/2012
359
9888
4,33
3,52
349
9052
4,55
3,60
2012/2013
358
9719
4,32
3,51
350
8901
4,54
3,61
2013/2014
356
9717
4,31
3,51
349
8904
4,54
3,62
2014/2015
355
9770
4,28
3,51
349
8972
4,49
3,60
2015/2016
354
9859
4,31
3,53
349
9106
4,52
3,62


Średnia wydajność krów holenderskich od wielu lat stawia ten kraj w ścisłej czołówce europejskiej. Również pod względem zawartości suchej masy w mleku Holandia nie ma sobie równych. Dotyczy to zwłaszcza białka – procentowa zawartość tego składnika w granicach 3,5 i więcej procent średnio w całej populacji  hodowlanej  jest  jak na razie nieosiągalna dla żadnego z krajów w Europie.



W październikowym numerze holenderskiego czasopisma "Veeteelt" z 2015 r. zamieszczono tabelę z wynikami najlepszych stad mlecznych w Holendii. Są one uszeregowane według wskaźnika ejr (jest to tzw. wskaźnik rocznej sprawności ekonomicznej, uwzględniający produkcję i długość okresu międzywycieleniowego), osobno po 5 najlepszych stad z każdej z dwunastu prowincji holenderskich.
Zobacz tabelę
Warto zwrócić uwagę na kilka spraw:
1. Spośród 60. stad w tabelii aż 19 utrzymuje 100 i więcej krów mlecznych - największe stado liczy 441 krów. Jest to efekt stałego wzrostu średniej wielkości stada w Holendii w ostatnich latach: w sezonie 2012/2013 w Holandii było 15301 stad o średniej wielkości 87 krów, a jeszcze 8 lat temu w sezonie 2004/2005 stad mlecznych było 19033 o średniej wielkości 65 krów.
2. Aż 38 stad spośród czołówki przedstawionej w tabeli przekroczyło średnią wydajność 11 tysięcy kg mleka
3. Procent białka w mleku - aż 23 stada mogą pochwalić się średnią zawartością białka w mleku na poziomie conajmniej 3,6%, w tym 7 stad osiągnęło min. 3,7% białka, a jedno stado nawet 3,82%.
4. Procent tłuszczu w mleku - tylko 7 stad na 60 nie uzyskało 4,0% tłuszczu w mleku (ale wszystkie powyżej 3,9%); 2 najlepsze wyniki w tym względzie to 4,75% i 4,78%.
Wszystkie te przykłady są potwierdzeniem, że nawet przy bardzo dużych wydajnościach możliwe jest utrzymanie wysokiej zawartości tłuszczu i białka w mleku. Podstawą i drogą do tego jest ukierunkowana na taki wynik praca hodowlana (dobór odpowiednich buhajów), a niezbędnym warunkiem prawidłowe żywienie krów.

Holandia jest również absolutnym rekordzistą w długości użytkowania krów - liczba krów, które przekroczyły 100.000 kg mleka w produkcji życiowej stawia ten kraj na pierwszym miejscu w świecie. Jest to efekt filozofi hodowlanej i mądrości holenderskich hodowców, którzy "od zawsze" w długim użytkowaniu krów upatrywali źródła odatkowych zysków i poprawy rentowności produkjci mleka.
Aktualnie (21 kwietnia 2016 r.) liczba krów w Holandii, które osiągnęły w produkcji życiowej 100.000 i więcej kg mleka, wynosi już 30.309, a przyrost takich "rekordzistek" od 1 stycznia 2016 roku wyniósł 700 sztuk! Codziennie przybywa więc kilka krów o tak doskonałem wydajności życiowej- "Klikając tutaj" zostaniesz przekierowany na stronę holenderską gdzie każdego dnia dopisywane są krowy 100-tysięczne i gdzie na bieżąco można śledzić ten proces. Wpisując nazwę interesującego nas buhaja w rubrykę "Vader" możemy dowiedzieć się każdego dnia ile jego córek osiągnęło produkcję życiową 100.000 kg mleka. Wpisując datę np. 01-01-2016 w rubrykę "Datum vanaf" uzyskamy informację, ile krów w Holandii przekroczyło tę granicę od początku bieżącego roku.